Quyết tâm thúc đẩy nền kinh tế đạt mức tăng trưởng 2 con số của ông Tô Lâm và ban lãnh đạo Việt nam đang trở thành tâm điểm của sự lo ngại của giới quan sát kinh tế quốc tế.
Việc theo đuổi một chỉ số GDP danh nghĩa quá cao bằng các công cụ kích thích tiền tệ ngắn hạn, cụ thể là gia tăng lượng tiền in mới để đầu tư công ồ ạt, là một chiến lược tiềm ẩn những hệ lụy cực kỳ nguy hiểm.
Việc sử dụng dòng vốn nhà nước để xây dựng hàng loạt công trình hạ tầng quy mô lớn chỉ hợp lý trong các báo cáo thành tích, nhưng tính hiệu quả sử dụng vốn thì hoàn toàn trái ngược.
Khi dòng tiền đổ vào các dự án mang tính biểu tượng nhưng hiệu suất sinh lời thấp, nền kinh tế Việt nam không chỉ ôm thêm các khoản nợ công khổng lồ, mà còn đẩy hệ thống sản xuất tăng trưởng không tương xứng do lạm phát phi mã.
Điều đáng chú ý, không chỉ là một kịch bản bất ổn tiền tệ kiểu như ở Venezuela hay Zimbabwe, mà là những biểu hiện tổn thương rất thực tế đang diễn ra ngay trong lòng nền kinh tế Việt Nam.
Một trạng thái kẹt cứng vĩ mô cực kỳ độc hại, đó là, hiện tượng lãi suất cho vay neo cao ở mức tầm 13,5%/năm đi kèm với giá Bất Động Sản liên tục lập đỉnh mới.
Đây là một nghịch lý kinh tế mà ít người biết, bởi khi chi phí vay mượn đắt đỏ đáng lẽ phải làm giảm sức mua và sẽ buộc Bất Động Sản phải xuống giá.
Nhưng ở Việt nam hiện nay, việc hai chỉ số này cùng đứng ở mức đỉnh chứng tỏ dòng tiền lại tiếp tục bị hút cạn vào các khối bê tông Bất Động Sản “vô hồn”, mà không tạo ra dòng tiền lưu thông cho sản xuất trong khu vực kinh tế tư nhân.
Vấn đề nằm ở chỗ, biên lợi nhuận của các ngành sản xuất thực tế hiện nay chỉ dao động ở mức 8 đến 10%, khiến việc nguồn vốn vay ở mức cao 13,5% trở thành “liều thuốc độc” đối với các doanh nghiệp tư nhân.
Trong bối cảnh đó, tâm lý dịch chuyển sang đầu cơ đất đai nhằm tìm kiếm lợi nhuận ảo, tạo ra một thị trường “giá cao ngất” nhưng hoàn toàn mất thanh khoản.
Khi các tập đoàn Bất Động Sản lớn không thể bán được hàng để trả lãi vay, nợ xấu phình to sẽ lập tức đe dọa sự an toàn của toàn hệ thống ngân hàng, rồi sẽ đẩy nền kinh tế đất nước sẽ thụt lùi nhiều năm.
Khi ông Tô Lâm nghĩ sai rằng việc duy trì mục tiêu tăng trưởng cao trên 2 con số và đầu tư công mạnh mẽ là giải pháp bắt buộc để tạo động lực tâm lý, duy trì sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam trong mắt quốc tế.
Tuy nhiên, cái giá phải trả cho các con số hào nhoáng này lại đang đè nặng lên vai người tiêu dùng thông qua chi phí sinh hoạt đắt đỏ do đồng tiền mất giá phi mã, tiêu biểu là giá một bát phở tại Hà Nội đã “lập đỉnh” 50.000 đồng.
Nguy hiểm hơn, hệ lụy sâu xa và nguy hiểm nhất của mô hình tăng trưởng duy ý chí này chính là sự xói mòn nền tảng nhân khẩu học quốc gia.
Khi giá nhà đất bị đẩy lên quá cao, chi phí nuôi dạy con cái và sinh hoạt phí tăng vọt, giới trẻ đô thị bắt đầu xuất hiện hội chứng sợ kết hôn và sợ sinh con.
Việc tỷ lệ sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh đã cắm đầu xuống dưới mức 1,5% và Hà Nội đang tiếp bước là lời cảnh báo nghiêm khắc nhất về một xã hội già hóa nhanh chóng trước khi kịp giàu.
Nếu ban lãnh đạo Ba Đình và ông Tô Lâm chỉ tập trung vào giải pháp “in tiền” ồ ạt và đầu tư công để đổi lấy con số GDP hai chữ số nghe cho oai, hệ thống sẽ mất đi lực lượng lao động trẻ – là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững.
Liệu ông Tô Lâm có dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật để hạ bớt mục tiêu tăng trưởng phù hợp với khả năng thực tế. Bởi nếu không, khát vọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình sẽ chỉ còn là con số zero, thậm chí là âm tuyệt đối!
Trà My – Thoibao.de
