Thời buổi lạ lùng đến mức một câu gọi mang tính mỉa mai hay thậm chí có thể hiểu là lời khen — “đội bảo vệ” — cũng đủ khiến một công dân bị mời làm việc, gỡ bài, viết cam kết. Chỉ vì gọi Cảnh sát giao thông bằng cái tên nghe giống lực lượng bảo vệ dân mà bị xử lý, thì thử hỏi đâu là ranh giới giữa quản lý và bịt miệng? Khẩu hiệu lâu nay vẫn nói công an là “đầy tớ của nhân dân”. Đã là phục vụ dân, là bảo vệ dân, thì dân gọi “đội bảo vệ” sao lại hóa xúc phạm? Hay chỉ được phép ca ngợi theo mẫu định sẵn, còn dân tự đặt tên thì thành sai phạm?
Trớ trêu hơn, tốc độ xử lý một bài đăng của người dân dường như nhanh hơn tốc độ làm rõ những vụ liên quan sinh mạng con người. Một nam sinh 18 tuổi tử vong ở Đắk Lắk liên quan CSGT thì vẫn “đang xác minh”, còn một dòng chữ trên mạng lại bị truy ra thần tốc. Hóa ra một câu đùa có vẻ nguy hiểm hơn một mạng người?Sự châm biếm nằm ở chỗ: càng cố bảo vệ hình ảnh bằng cưỡng ép, hình ảnh càng xấu đi. Danh dự không thể dựng bằng biên bản, uy tín không thể cứu bằng giấy cam kết. Hình ảnh CSGT xuống thấp không phải vì dân gọi họ là gì, mà vì nhiều hành xử khiến dân không còn tin họ là lực lượng bảo vệ mình.
Khi một xã hội bắt đầu xử lý cách gọi tên thay vì xử lý bản chất vấn đề, đó không còn là giữ kỷ cương, mà là sợ tiếng nói. Và khi dân phải cân nhắc từng chữ trước khi phát biểu, thì điều bị tổn thương không chỉ là tự do ngôn luận, mà là lòng tin.










