Ngày 19/8, Chính phủ ban hành Nghị định 330/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực ngay trong ngày. Đáng chú ý, Điều 72 và 73 trao cho trưởng công an xã và chủ tịch UBND xã thẩm quyền xử phạt tiền tới 100 triệu đồng đối với vi phạm về an ninh mạng, cùng nhiều biện pháp như đình chỉ hoạt động, buộc gỡ hoặc xóa thông tin, cải chính, thậm chí thu hồi tên miền. Một quyền lực pháp lý rất lớn, nay được đặt ngay ở cấp hành chính cơ sở.
Vấn đề gây tranh luận không chỉ nằm ở con số 100 triệu, mà còn ở cách những khái niệm pháp lý được áp dụng trong thực tế. Những cụm từ như “tác động tiêu cực” hay “không phù hợp thuần phong mỹ tục” nếu thiếu tiêu chí rõ ràng có thể trở thành vùng xám cho việc diễn giải. Nói nôm na, một câu chữ trên mạng có thể chỉ mất vài giây để đăng, nhưng nếu bị xem là vi phạm, cái giá có thể lên tới cả gia tài. Khi quyền xử phạt được phân xuống rất thấp, yêu cầu về chứng cứ, quy trình và cơ chế giám sát càng phải cao hơn, chứ không thể thấp đi.
Câu hỏi đáng đặt ra vì thế là: phân cấp quyền lực có đi cùng phân cấp trách nhiệm và cơ chế kiểm soát tương xứng hay chưa? Bảo vệ an ninh mạng và dữ liệu cá nhân là cần thiết, nhưng bảo vệ pháp luật cũng đồng nghĩa với việc bảo đảm người dân biết rõ mình vi phạm điều gì, tiêu chí nào được áp dụng và có quyền khiếu nại, giải trình ra sao. Một hệ thống xử phạt mạnh không đáng sợ nếu luật rõ, chứng cứ chắc và giám sát nghiêm. Điều đáng ngại là khi quyền phạt rất cụ thể, còn ranh giới của hành vi vi phạm lại quá mơ hồ. Nên đối chiếu trực tiếp Điều 72–73 với toàn văn Nghị định để kiểm tra từng thẩm quyền trước khi kết luận.
https://www.facebook.com/share/p/1CixjqwSwd/
