Những mệnh lệnh nghe rất đanh thép. Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ: nếu chỉ cần ra văn bản là vấn đề biến mất, có lẽ cuộc chiến chống tiêu cực đã kết thúc từ lâu. Thực tế, các vụ án tham nhũng và sai phạm cán bộ được công bố qua nhiều năm cho thấy những nguy cơ về lạm dụng quyền lực, lợi ích nhóm và vi phạm quy định vẫn tồn tại. Câu hỏi khó hơn là: vì sao những chiếc “khóa” đã được đặt lên quyền lực nhưng vẫn liên tục xuất hiện những kẽ hở?
Khi một vị trí quyền lực bị chi phối bởi quan hệ, phe nhóm hoặc lợi ích cá nhân, hậu quả không chỉ nằm ở một chiếc ghế. Nó có thể kéo theo đất đai, dự án, ngân sách và cơ hội phát triển của cả cộng đồng. Đáng ngại hơn, nếu người bổ nhiệm sai không phải trả giá tương xứng, còn người phát hiện sai phạm lại thiếu cơ chế bảo vệ, hệ thống rất dễ hình thành tâm lý “biết nhưng không nói”, “thấy nhưng không đụng”. Quyền lực khi thiếu ánh sáng minh bạch rất dễ biến thành tài sản của một nhóm người.
Vì vậy, vấn đề không chỉ là viết thêm một quy định cấm “chạy chức, chạy quyền”. Điều cần hỏi là ai giám sát người có quyền, dữ liệu nào được công khai, ai chịu trách nhiệm khi bổ nhiệm sai và người dân có thể kiểm chứng đến đâu? Nếu chống lợi ích nhóm chỉ dựa vào lời kêu gọi tự giác, thì chẳng khác nào giao chìa khóa két cho người giữ két rồi yêu cầu họ tự hứa sẽ không mở. Muốn “nói đi đôi với làm”, phải có cơ chế khiến người nói phải chịu trách nhiệm về việc mình làm — chứ không thể chỉ trông chờ vào những lời hứa rất hay trước mỗi kỳ bổ nhiệm.
https://www.facebook.com/share/p/1EeVqXkRfV/
