Chính trường Việt Nam trong thời gian gần đây đang chứng kiến một cuộc xung đột ngầm dữ dội giữa tư duy cải cách cấp tiến, và các thành trì bảo thủ vững chắc của hệ thống chính trị một đảng lãnh đạo.
Công luận đã đưa ra câu hỏi lớn về việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đang phải kiêng nể hay e dè với thế lực nào lớn nhất trong nội bộ của Đảng CSVN hiện nay?
Đáng chú ý, giới phân tích không nhìn vào các cá nhân cụ thể, mà nhìn vào cuộc chiến ý thức hệ đang diễn ra xung quanh một khái niệm mang tính thời đại, đó là: Giáo dục khai phóng. Theo đó, giáo dục khai phóng là việc định hình một nền tảng tư duy tự do, giải phóng con người khỏi những định kiến cũ kỹ.
Ngay từ cuối năm 2025, đến giữa năm 2026, người ta thấy một nỗ lực bền bỉ và nhất quán của Tổng Bí thư Tô Lâm, và đây cũng là một khát vọng lớn, khi ông Tô Lâm đã 3 lần đưa khái niệm “khai phóng” vào các phát biểu định hướng quan trọng mang tính chiến lược.
Từ diễn đàn quốc tế tại Đại học Oxford (Anh Quốc) tháng 10/2025 với thông điệp “khai phóng tri thức toàn cầu”, cho đến việc yêu cầu xây dựng một “môi trường học thuật khai phóng” tại Đại học Quốc gia Hà Nội vào tháng 5/2026, ông Tô Lâm đã phát đi tín hiệu mạnh mẽ về một tư duy mở, và sẵn sàng tiếp thu tinh hoa của thế giới.
Đặc biệt, là vào tháng 6/2026 mới đây, tại buổi làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, một lần nữa người đứng đầu của Đảng CSVN đã chính thức đưa việc “nuôi dưỡng tinh thần khai phóng” vào trong định hướng các văn kiện của Đảng.
Qua đó để thấy, thông điệp của ông Tô Lâm rất rõ ràng, và không ngừng nghỉ, đó là: muốn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trước hết phải cởi bỏ tư duy cũ – bảo thủ, để mở đường cho tư duy tự do để giải phóng mọi tiềm năng sáng tạo của con người.
Tuy nhiên, ông Tô Lâm đang phải đối mặt với một áp lực cản trở khổng lồ từ phe bảo thủ là lực lượng vốn dĩ kiên định với ý thức hệ Cộng sản được cho là dẫn dắt bởi phe Quân đội.
Vụ việc cuốn sách „Chuyện với Thanh“ do Nhà xuất bản Hội Nhà Văn ấn hành chính là một minh chứng điển hình cho thấy xu hướng đổi mới tư duy đang bị lực lượng giáo điều thẳng tay bóp nghẹt.
Dù cơ quan xuất bản đã công khai xin lỗi, dừng phát hành và quyết liệt thu hồi, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn vẫn phải nhận án phạt đóng cửa trong vòng 2 tháng với các cáo buộc về “nội dung sai sự thật rất nghiêm trọng” và “nhận định không chính xác”.
Sự kiện này trở thành một chiến thắng mang tính biểu tượng của phe bảo thủ, ngay lập tức đã châm ngòi cho lực lượng Dư luận viên “các loại” thừa thắng xốc tới để tấn công trực diện vào cái gọi là tư tưởng khai phóng, và coi đó là biểu hiện của sự lệch lạc đi ngược lại đường lối của Đảng.
Trước đó, tầm nhìn của Tổng Bí thư Tô Lâm về một môi trường có tư duy phản biện điển hình như mô hình giáo dục của Đại học Fulbright Việt Nam – một biểu tượng của mối quan hệ Việt – Mỹ cũng đã vấp phải sự chống trả quyết liệt của Kênh Truyền hình Quốc phòng.
Theo giới chuyên gia, thế lực “bảo thủ” sợ nhất là sự thức tỉnh của xã hội thông qua “giáo dục khai phóng” để giải phóng ý thức của mọi người dân khỏi các khuôn mẫu giáo dục nhồi sọ.
Trận chiến tư tưởng này cho thấy, dù đứng ở đỉnh cao quyền lực, những tuyên bố và hành động cấp tiến của ông Tô Lâm vẫn có nguy cơ bị phe Quân đội giám sát chặt chẽ và tìm cách để loại trừ.
Điều đó đã cho thấy, người đứng đầu của Đảng CSVN đang phải đứng trước một chặng đường đầy rẫy hiểm nguy, bởi chính thế lực bảo thủ khi mà ông đang nỗ lực cải tổ.
Nói tóm lại, cái ông Tô Lâm đang sợ nhất chính là sự trỗi dậy của một thế lực bảo thủ thông qua lực lượng DLV và các thế hệ cách mạng lão thành đã bám rễ quá sâu bên trong hệ thống chính trị Việt Nam.
Trà My – Thoibao.de
