Mở điện thoại, lướt Facebook, Zalo, thanh toán ngân hàng, đi qua camera trước nhà, vào khu dân cư – mọi bước chân, mọi cú click đều để lại dấu vết. Dữ liệu không chỉ là tên tuổi, số điện thoại, mà còn thói quen, vị trí thời gian thực, thậm chí không gian riêng tư nhất. Thu thập thì cực nhanh, cực sâu, từ app “nhấn nút đồng ý” đến hệ thống camera giám sát được “thỏa thuận” chia sẻ với công an cấp xã.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026, cấm mua bán dữ liệu, cho phép yêu cầu xóa… nhưng thực tế, dữ liệu đã nằm khắp nơi, khó thu hồi, khó kiểm soát. Camera cá nhân “tự nguyện” kết nối vào hệ thống giám sát công cộng. App yêu cầu đồng ý ngay lập tức nếu không muốn bị xóa tài khoản. Người dân trở thành “mỏ vàng” cho doanh nghiệp và cả tội phạm, trong khi quyền kiểm soát thực sự nằm ở tay người khác.
Xã hội số Việt Nam đang tạo nghịch lý lớn. Thu thập dữ liệu thì dễ như trở bàn tay, bảo vệ thì đẩy hết trách nhiệm cho cá nhân yếu thế. Trong khi cơ quan chức năng và công ty công nghệ hưởng lợi từ “dữ liệu sống”, dân chúng phải loay hoay tự khóa két sắt ảo giữa rừng hacker. Bao giờ thì “bảo vệ dữ liệu” không còn là khẩu hiệu, mà thực sự là trách nhiệm của kẻ thu thập thay vì nạn nhân?
https://www.facebook.com/share/v/1DihdVJzaA/
