Hãy tưởng tượng cảnh này: bạn phát hiện một nhãn hàng bán sản phẩm kém chất lượng, gây hại sức khỏe, hoặc một doanh nghiệp có hành vi gian dối rõ ràng. Bạn lên mạng xã hội kêu gọi mọi người cân nhắc, tẩy chay để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thế nhưng, nếu hành động đó “gây thiệt hại về uy tín hoặc vật chất” cho doanh nghiệp, bạn có thể bị phạt ngay 20-30 triệu đồng theo Điều 13 Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân do Bộ Công an soạn thảo. Tổ chức vi phạm thì phạt gấp đôi.
Sự thật phũ phàng: quyền lực tiêu dùng – một công cụ quan trọng để người dân giám sát chất lượng sản phẩm và đạo đức kinh doanh – đang bị thu hẹp nghiêm trọng. Trong khi nhiều vụ bê bối thực phẩm bẩn, hàng giả, môi trường bị ô nhiễm từ doanh nghiệp lớn vẫn xảy ra, thì người dân lên tiếng cảnh báo lại dễ bị quy vào “xâm phạm trật tự quản lý kinh tế”.
Điều này tạo ra nghịch lý rõ nét: doanh nghiệp được “bảo vệ” bằng mức phạt nặng, còn người tiêu dùng phải cân nhắc từng lời nói trên mạng vì sợ bị xử lý hành chính. Quyền tự do bày tỏ ý kiến và quyền lựa chọn tiêu dùng – những quyền cơ bản trong xã hội hiện đại – bị kìm hãm dưới danh nghĩa an ninh mạng.
Nếu dự thảo này được thông qua, không gian mạng Việt Nam sẽ càng bị siết chặt. Người dân không còn dám mạnh mẽ phản ứng trước sản phẩm kém chất lượng hay dịch vụ thiếu minh bạch, vì sợ rơi vào vòng lao lý hành chính với mức phạt không hề nhỏ. Doanh nghiệp thì có thêm “lá chắn pháp lý” để yên tâm hơn, dù chất lượng và trách nhiệm xã hội chưa thực sự được nâng cao.
Đây không chỉ là vấn đề phạt tiền, mà là cách tiếp cận quản lý: ưu tiên ổn định và bảo vệ doanh nghiệp hơn là bảo vệ quyền lợi chính đáng của hàng triệu người tiêu dùng. Khi tiếng nói cảnh báo bị dọa nạt bằng mức phạt, xã hội sẽ mất đi một cơ chế giám sát tự nhiên quan trọng nhất.
https://www.facebook.com/share/p/1AipES4gmq/
